KAYISI HAKKINDA BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ?   

• Dünyada yaklaşık 1750 kayısı çeşit ve tipinin bulunduğunu, bunların 1230’nun bazı özelliklerinin “Avrupa Kayısı Katalogu”nda 1989 yılında yayınlandığını,

• Çekoslovakya’da “Jousyska”; Bulgaristan’da “Persiana”, “Ambrozia Ranna”, “Bijla Kasna”, “Edra Ranna”, “Chehia I”; İtalya’da “Hafzi Hatif 7/53”, “Hamurı Bakkır”, “Hatif 721”, “Hatif Hatif”, “Kalısarıfı”, “Muhittin Bey”; Macaristan’da “Cegledi Mamut”, “Szegedi Mamut” kayısı çeşitlerinin yıllar öncesinde Anadolu’dan götürüldüğünü

• 1502’de Osmanlı Padişahı II. Bayezid Han tarafından çıkarılan ve Türkiye’nin ilk standardı kabul edilen Kanunname-i İhtisab-ı Bursa’da “yaş zerdalinin, ilkin iki yüz dirhemi bir akçaya, üç günden sonra üç yüz dirhemi, daha sonra gelişine göre bu kıyas üzerinden narh verileceği” şeklinde bir standardın konduğunu,
   

• Dünyada yaş kayısı üretimi 1000 tonun üzerinde olan ülke sayısının elli beş, bu ülkeler arasında yaş kayısı üretimi yıllık 100 bin tonun üzerinde olanlarının sayısının yedi olduğunu,
   

• İngilizce karşılığı “apricot” olan kayısının kelime kökünün Latince’de “erken olgunlaşan küçük meyve” veya “erken olgunlaşan küçük elma” anlamına gelen “pecoquum” olduğunu, bu kelimeyi ilk defa M.Ö. I. yüzyılda kayısıyı Yakın Doğudan Roma’ya getiren askerlerin kullandığını,
   

• Mişmiş kelimesinin Türkçeye Arapça’dan geçtiğini, biliyor musunuz?
   

• 2001 yılında Türk Patent Enstitüsü tarafından Malatya Kayısısı’nın coğrafik işaret olarak tescil edildiğini ve Türkiye’nin başka illerinde üretilen yaş ve kuru kayısıların Malatya Kayısısı adı altında satmanın artık suç olduğunu,
   

• Yunan Mitolojisi’ndeki ünlü “Altın Elma (Golden Apples)” efsanesinin aslında kayısı işaret ettiğini,
   

• Eski İran ve Mısır’da kayısıya “Güneşin altın yumurtası (The golden eggs of sun)” dendiğini,
   

• Kuru kayısının vitamin ve mineral madde bakımından baldan daha besleyici olduğunu,

KAYISININ FAYDALARI

• Kanser hastalıklarına karşı koruyucu bir etkisi olan kayısının bu etkisi, özellikle sigara ve alkol kullananlarda daha güçlü oluyor. Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığınca kayısı ile ilgili yapılan araştırmada, hem taze hem de kuru kayısıda bulunan A vitamininin organizmanın ve sağlıklı hücrelerin direncini artırarak, kanser hastalıklarına karşı koruyuculuk görevini yaptığı belirtildi.

• Kayısının sigara ve alkol kullananlarda kansere karşı daha güçlü etki oluşturduğu kaydedilen araştırmada, kayısının koruyucu etkisini, özellikle akciğer, ağız, kolon, deri, göğüs ve rahim tümörleri üzerinde gösterdiği bildirildi.

• Araştırmaya göre, kayısı göz sağlığı ile kemik ve dişlerin gelişimini de olumlu etkiliyor. Kayısının sodyum bakımından fakir, potasyum yönünden zengin bir meyve olduğu belirtilen araştırmada, bu nedenle bazı diyetlerin uygulanmasında oldukça önemli görevler üstlendiği kaydedildi.

• Parlak sarı veya turuncu renkteki kuru kayısılar yüksek miktarda sülfürdioksit taşıdıkları için astım şikayeti olanlara tavsiye edilmezken, kuru kayısı alırken koyu renkli ve şekilsiz olanlar, koruyucu madde içermeyenlerin tercih edilmesi öneriliyor.

• Araştırmaya göre, tazesi de kurumuşu da A vitamini bakımından zengin olan kayısının diğer faydaları şöyle:

• Zihin zaafiyetini gideriyor.

• Beyin yorgunluğunu gideriyor ve uyku veriyor.

• İştah açıyor ve hazmı kolaylaştırıyor.

• Raşitizm türü kemik rahatsızlığının tedavisine yardımcı oluyor.

• Kansızlığı tedavi ediyor, kabızlığı gideriyor.

• Özellikle cilde tazelik ve canlılık veriyor.